Quỷ Đèn Lồng là hình tượng linh thể xuất hiện trong truyền thuyết dân gian Đông Á, thường gắn với những ngọn đèn lồng phát sáng giữa đêm tối. Người xưa tin rằng đó không phải ánh đèn của người sống, mà là linh hồn lang thang hoặc yêu quái dùng ánh sáng để dẫn dụ kẻ lữ hành.
Trong văn học chí quái như Liêu Trai Chí Dị, nhiều câu chuyện kể về những ánh đèn lập lòe giữa nghĩa địa hay bìa rừng. Khi con người tò mò tiến lại gần, ánh đèn sẽ dần lùi xa, dẫn họ vào nơi hoang vắng. Đến khi nhận ra, họ đã lạc lối hoặc kiệt sức.
Một số dị bản cho rằng Quỷ Đèn Lồng là linh hồn người chết oan, mượn ánh lửa làm hình thể. Ánh sáng ấy tượng trưng cho chấp niệm chưa tan, cháy mãi nhưng không sưởi ấm được ai. Có nơi lại tin đó là yêu vật hấp thụ âm khí, ánh sáng thực chất là hỏa diễm ma quái.
Về mặt biểu tượng, đèn lồng vốn đại diện cho đoàn tụ, ấm áp và lễ hội. Khi gắn với quỷ, nó trở thành nghịch đảo của ý nghĩa ban đầu: ánh sáng không dẫn đường mà đánh lừa, không bảo vệ mà nguy hiểm. Hình tượng này phản ánh nỗi sợ về những điều tưởng chừng quen thuộc nhưng ẩn chứa hiểm họa.
Quỷ Đèn Lồng vì thế không chỉ là bóng ma cầm đèn giữa đêm, mà còn là lời cảnh tỉnh: không phải mọi ánh sáng đều là hy vọng, và không phải điều gì phát sáng trong bóng tối cũng đáng để bước theo.
