Upasunda (tiếng Phạn: उपसुन्द), tên có nghĩa là "người gần gũi với Sunda" hay "Sunda phụ", là em trai của Sunda, luôn sát cánh cùng anh mình trong mọi cuộc chinh phạt và sở hữu sức mạnh ngang ngửa cùng tâm tính đồng nhất với anh trai. Trong hệ thống nhân vật của sử thi Mahabharata, Upasunda không chỉ đóng vai trò là một nhân vật bổ trợ mà là một nửa không thể thiếu của một thực thể kép — cặp đôi Sunda-Upasunda được thiết kế để minh họa sức mạnh của sự đoàn kết tuyệt đối và đồng thời phơi bày điểm yếu chí mạng của bất kỳ liên minh nào khi đặt nền tảng trên ham muốn thay vì đức hạnh.
Cùng hưởng đặc ân bất khả xâm phạm ngoại trừ trước chính người anh em của mình, Upasunda và anh trai đã biến cặp đôi này thành một mối đe dọa không thể ngăn cản đối với trật tự chư thiên trong suốt nhiều kỷ nguyên. Dưới triều đại của hai anh em, các đạo sư bị truy sát và thiên giới chìm trong hỗn loạn đến mức Mặt Trời và Mặt Trăng cũng phải đau buồn, các nghi lễ Veda bị cấm đoán và dòng chảy của tri thức thiêng liêng bị chặn đứng hoàn toàn. Upasunda đại diện cho khía cạnh bổ trợ của cái ác — nơi sự đồng lòng được sử dụng sai mục đích để khuếch đại sức tàn phá đến mức không một thế lực đơn lẻ nào có thể kháng cự.
Tuy nhiên, Upasunda cũng không thoát khỏi bẫy của ảo ảnh (Maya) khi Tilottama xuất hiện hái hoa bên bờ suối. Khác với Sunda dựa vào quyền ưu tiên của anh cả, Upasunda lại bác bỏ thứ bậc đó và khẳng định mình xứng đáng có được Tilottama hơn vì sức mạnh cá nhân và vì nàng đã đến gần phía mình trước. Sự tranh luận này bộc lộ một điều thú vị về bản chất của Upasunda: ngay cả trong mối quan hệ đồng đẳng hoàn hảo nhất, vẫn tồn tại những khao khát ngầm về sự ưu việt cá nhân, những hạt mầm ích kỷ chỉ chờ thời cơ thuận lợi để nảy sinh và phá vỡ mọi liên minh.
Trong trận chiến cuối cùng tại dãy núi Vindhya, Upasunda và Sunda đã đồng thời giáng những đòn chí mạng vào nhau dưới sự chứng kiến của vạn vật, kết thúc kỷ nguyên tàn bạo của họ trong một tình huống bi hài không thể ngờ tới. Sự hy sinh mang tính biểu tượng của Tilottama — người không hề là một thực thể thật sự mà chỉ là một công cụ được tạo ra để phơi bày điểm yếu — đã giúp tái lập trật tự Pháp và đồng thời nhắc nhở về tính chất tự hoại tất yếu của những thế lực dựa trên nền tảng bóng tối. Câu chuyện về Upasunda là bằng chứng cho thấy rằng ngay cả em út, dù thiếu quyền uy của người anh, cũng mang đầy đủ những hạt mầm của tham vọng — và chính sự bình đẳng trong tham vọng đó đã dẫn đến sự hủy diệt hoàn hảo của cả hai.
