Lệ Quỷ (厲鬼) là khái niệm trong tín ngưỡng dân gian và Đạo giáo, chỉ những oan hồn chết trong uất ức, đau đớn hoặc không được siêu độ, từ đó mang theo oán khí mà hóa thành quỷ dữ. Hình tượng này xuất hiện rải rác trong các tập truyện chí quái như Thái Bình Quảng Ký và được khắc họa rõ nét trong Liêu Trai Chí Dị.
Theo quan niệm dân gian, người chết bất đắc kỳ tử – bị hãm hại, chết oan, tự sát, hoặc chết nơi đất khách – nếu không được chôn cất, cúng tế đầy đủ sẽ khó siêu sinh. Oán niệm tích tụ khiến linh hồn biến thành Lệ Quỷ. Khác với cô hồn lang thang vì đói khát, Lệ Quỷ mang mục đích rõ ràng: báo oán.
Hình tượng Lệ Quỷ thường được mô tả với dung mạo đáng sợ: tóc dài rũ rượi, áo trắng tang tóc, ánh mắt u ám, thân thể lạnh lẽo. Trong nhiều truyền thuyết, Lệ Quỷ có thể nhập mộng, gây bệnh, hoặc trực tiếp hại người liên quan đến cái chết của mình. Tuy nhiên, khi oan khuất được giải, hoặc được lập đàn siêu độ, Lệ Quỷ sẽ hóa giải oán khí và đầu thai.
Về biểu tượng, Lệ Quỷ phản ánh quan niệm nhân quả và công lý âm dương. Khi pháp luật dương thế không thể xử lý bất công, câu chuyện Lệ Quỷ báo oán trở thành cách dân gian hình dung sự cân bằng được tái lập ở tầng siêu nhiên. Đồng thời, nó cũng thể hiện nỗi ám ảnh về cái chết không trọn vẹn và tầm quan trọng của tang lễ, thờ cúng trong văn hóa Á Đông.
Vì vậy, Lệ Quỷ không chỉ là hồn ma đáng sợ trong truyện kể, mà còn là biểu tượng của oán niệm chưa được hóa giải – một lời nhắc rằng bất công và đau khổ nếu bị chôn vùi sẽ tích tụ thành bóng tối khó tiêu tan.
