Cộng Công (共工) là một vị thủy thần nổi tiếng trong thần thoại Trung Hoa cổ đại, thường được xem là hiện thân của nước lũ và sức mạnh hủy diệt của thủy tai. Hình tượng này xuất hiện sớm trong các thư tịch như Sơn Hải Kinh và được nhắc đến trong Hoài Nam Tử.
Theo truyền thuyết, Cộng Công có hình dạng dị thường: thân người nhưng đầu rắn (hoặc đầu thú), tóc đỏ, tính khí nóng nảy. Ông là thủ lĩnh một bộ tộc cổ xưa và từng tranh đoạt quyền lực với Chuyên Húc. Sau khi thất bại trong cuộc chiến, Cộng Công tức giận húc đầu vào núi Bất Chu, làm trụ trời gãy đổ.
Hậu quả của hành động này là “trời nghiêng về Tây Bắc, đất sụp về Đông Nam”. Nước lũ tràn lan, sông ngòi đổi hướng, thiên địa mất cân bằng. Nữ Oa sau đó phải luyện đá vá trời để cứu vãn thế gian. Câu chuyện này phản ánh quan niệm cổ đại về thiên tai và sự giải thích huyền thoại cho hiện tượng địa lý.
Về biểu tượng, Cộng Công đại diện cho sức mạnh nguyên sơ của nước – vừa nuôi dưỡng vừa tàn phá. Ông cũng tượng trưng cho sự nổi loạn chống lại trật tự thiên mệnh, và hậu quả của cơn thịnh nộ không kiểm soát.
Trong hệ thống ngũ hành, nước gắn với phương Bắc và mùa đông, mang tính âm. Hình tượng Cộng Công vì thế thường đối lập với Hỏa thần Chúc Dung, tạo nên trục xung đột Thủy – Hỏa trong thần thoại.
Cộng Công không chỉ là thủy thần gây loạn, mà còn là biểu tượng của biến động vũ trụ và sự mong manh của trật tự trời đất trước những xung lực hỗn mang.
