Hoàng Phong Quái (黃風怪) là một yêu quái xuất hiện trong tiểu thuyết Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân. Đây là một trong những đối thủ nguy hiểm mà thầy trò Đường Tăng gặp phải trên đường sang Tây Thiên.
Theo nguyên tác, Hoàng Phong Quái vốn là một con chuột vàng (hoặc chồn vàng) tu luyện thành tinh, chiếm cứ Hoàng Phong Lĩnh. Hắn có tuyệt kỹ “Tam Muội Thần Phong” – luồng gió vàng cực mạnh có thể thổi mù mắt, làm choáng váng và khiến đối phương mất phương hướng. Ngay cả Tôn Ngộ Không cũng từng bị cơn gió này làm đau mắt, phải tìm cách chữa trị.
Hoàng Phong Quái bắt Đường Tăng nhằm ăn thịt để tăng thêm đạo hạnh. Trong nhiều trận giao đấu, Tôn Ngộ Không không thể dễ dàng chế ngự hắn do sức mạnh của thần phong. Cuối cùng, nhờ sự trợ giúp của Linh Cát Bồ Tát – vị biết rõ lai lịch của yêu quái – Hoàng Phong Quái mới bị thu phục.
Về nguồn gốc, Hoàng Phong Quái thực chất là linh vật trốn khỏi sự quản thúc nơi Phật giới, do tu luyện lâu năm mà thành tinh. Điều này tiếp tục mô-típ quen thuộc trong Tây Du Ký: nhiều yêu quái vốn có gốc gác từ thần giới hoặc Phật giới nhưng vì sơ suất hoặc buông lỏng mà sa xuống trần gian.
Về biểu tượng, Hoàng Phong Quái đại diện cho “tà phong” – những thế lực làm con người mất phương hướng và mù quáng. Gió vàng của hắn không chỉ gây tổn thương thể xác mà còn tượng trưng cho sự nhiễu loạn tâm trí.
Hoàng Phong Quái vì vậy không chỉ là yêu quái dùng gió làm vũ khí, mà còn là hình ảnh ẩn dụ cho những chướng ngại vô hình trên con đường tu hành: khi tâm không vững, chỉ một cơn “tà phong” cũng đủ làm lung lay ý chí.
