Ông Đùng Bà Đà – Những Thực Thể Khổng Lồ Và Bí Mật Kiến Tạo Đồng Bằng
Trong thần thoại khởi thủy của người Mường và người Việt cổ, Ông Đùng và Bà Đà (hay còn gọi là Ông Đùng Bà Đùng) không phải là những vị thần tiên thanh cao, mà là một cặp đôi khổng lồ có thân hình vĩ đại vượt xa mọi thước đo của con người. Sự tồn tại của họ gắn liền với giai đoạn đất đai còn hoang sơ, khi núi non và sông ngòi chưa có hình hài nhất định.
Về hình thái học, Ông Đùng Bà Đà được mô tả với vóc dáng cao hơn cả những đỉnh núi cao nhất, mỗi bước chân của họ có thể băng qua hàng chục dặm đường, vượt từ vùng này sang vùng khác chỉ trong chớp mắt. Đôi bàn tay của họ to lớn đến mức có thể bới đất, san núi và nhổ những thân cây cổ thụ ngàn năm dễ như nhổ một ngọn cỏ. Tình tiết rùng rợn và vĩ đại nhất về thực thể này chính là công cuộc đào sông dẫn nước. Dân gian kể rằng, để tránh cho nước tràn lênh láng gây đại họa, Ông Đùng đã đi trước dùng đôi bàn tay trần bới đất, tạo thành những lòng sông sâu thẳm, trong khi Bà Đà hì hụi đi sau vét đất đẩy sang hai bên tạo thành những dãy núi trập trùng.
Tuy nhiên, sự ám ảnh về thực thể này nằm ở kết cục bi thảm mang màu sắc loạn luân trong một số dị bản. Có truyền thuyết kể rằng vì vóc dáng quá khổ, họ không thể tìm được bạn đời tương xứng và đã phải nương tựa vào nhau, dẫn đến việc bị triều đình kết tội và xử chém. Máu và huyết nhục của họ khi ngã xuống đã tan vào lòng đất, biến thành những cánh đồng màu mỡ và những dòng suối đỏ quạnh. Ông Đùng Bà Đà chính là biểu tượng cho sức mạnh chinh phục thiên nhiên tàn khốc của tổ tiên, nơi ranh giới giữa thần thánh và quái thú khổng lồ bị xóa nhòa bởi những nỗ lực lao động phi thường và cái chết đầy u uất.
