Tam Túc Ô (三足烏) là linh điểu ba chân trong thần thoại Trung Hoa, thường được gọi là “Kim Ô” (金烏) khi gắn với mặt trời. Hình tượng này xuất hiện sớm trong các thư tịch cổ như Sơn Hải Kinh và được phát triển thêm trong các truyền thuyết về thần mặt trời.
Theo thần thoại, trên cây Phù Tang ở phương Đông có mười mặt trời, mỗi mặt trời đều là một con Tam Túc Ô cư trú trong đó. Mỗi ngày, một con bay ngang bầu trời mang ánh sáng cho nhân gian. Khi cả mười cùng xuất hiện, mặt đất bị thiêu đốt, sông suối khô cạn. Khi ấy, anh hùng Hậu Nghệ đã bắn rơi chín con, chỉ để lại một mặt trời duy nhất.
Tam Túc Ô có hình dạng quạ đen nhưng mang ba chân, tượng trưng cho sức mạnh siêu nhiên và sự hoàn chỉnh của thiên đạo. Ba chân thường được giải thích là biểu tượng của tam tài: Thiên – Địa – Nhân, hoặc ba chu kỳ của thời gian: quá khứ – hiện tại – tương lai.
Trong nghệ thuật cổ đại, hình ảnh Tam Túc Ô thường được khắc họa trong đĩa ngọc, tranh lụa và phù điêu mộ táng, nằm trong vòng tròn tượng trưng cho mặt trời. Ở các nền văn hóa Đông Á khác như Nhật Bản (Yatagarasu) và Triều Tiên, hình tượng chim ba chân cũng mang ý nghĩa thần linh dẫn đường.
Về biểu tượng, Tam Túc Ô vừa là hiện thân của ánh sáng và sinh mệnh, vừa là sức nóng hủy diệt. Nó thể hiện hai mặt của mặt trời: ban phát sự sống nhưng cũng có thể gây tai ương khi mất cân bằng.
Tam Túc Ô vì thế không chỉ là quạ ba chân trong truyền thuyết, mà là linh điểu của thái dương – biểu tượng cổ xưa của quyền năng trời cao và chu trình vĩnh hằng của vũ trụ.
