Trư Bát Giới (猪八戒) là một trong bốn thầy trò đi thỉnh kinh trong tiểu thuyết Tây Du Ký của Ngô Thừa Ân. Ông là nhân vật nửa người nửa heo, nổi tiếng với tính cách tham ăn, ham ngủ và mê sắc đẹp, nhưng đồng thời cũng chất phác và trung thành.
Nguyên là Thiên Bồng Nguyên Soái trên thiên đình, Trư Bát Giới vì say rượu và trêu ghẹo Hằng Nga mà bị đày xuống trần gian. Khi đầu thai, do nhầm lẫn, ông nhập vào bụng heo nên mang hình dạng đầu heo thân người. Sau này được Đường Tăng thu nhận làm đồ đệ, cùng Tôn Ngộ Không và Sa Tăng hộ tống sang Tây Trúc thỉnh kinh.
Vũ khí của Trư Bát Giới là cây Cửu Xỉ Đinh Ba (cào chín răng), có sức mạnh lớn nhưng không linh hoạt bằng Kim Cô Bổng của Tôn Ngộ Không. Tuy hay than vãn và lười biếng, Bát Giới nhiều lần góp công đánh bại yêu quái.
Về biểu tượng, Trư Bát Giới đại diện cho dục vọng và bản năng phàm tục: ăn uống, sắc dục, ham hưởng thụ. Trong hành trình thỉnh kinh, ông tượng trưng cho phần “tham” trong con người, cần được tu sửa và kiềm chế. Tuy còn nhiều khuyết điểm, ông không hoàn toàn xấu – điều này phản ánh tư tưởng rằng con người dù đầy ham muốn vẫn có thể hướng thiện.
Cuối cùng, sau khi hoàn thành hành trình, Trư Bát Giới được phong làm Tịnh Đàn Sứ Giả – không đạt Phật quả như Đường Tăng, nhưng cũng có vị trí trong Phật giới.
Trư Bát Giới vì thế không chỉ là nhân vật hài hước trong Tây Du Ký, mà còn là hình ảnh ẩn dụ cho cuộc đấu tranh giữa dục vọng và tu hành trong mỗi con người.
