Viradha (tiếng Phạn: विराध, "Virādha"), có nghĩa là "kẻ thù nghịch" hay "người chống lại sự hòa thuận", là Rakshasa đầu tiên mà Rama, Lakshmana và Sita gặp phải khi bắt đầu cuộc sống lưu đày trong rừng Dandaka — và sự gặp gỡ ngay từ đầu đã thiết lập tông điệu cho toàn bộ những thách thức sẽ đến trong 14 năm lưu đày. Viradha sống trong rừng Dandaka như một nỗi kinh hoàng thường trực, tiêu diệt các hiền triết và tín đồ tìm đến ẩn tu trong rừng, biến khu rừng thiêng từ một nơi tâm linh thành một địa ngục đầy sợ hãi. Ngài không phải là một nhân vật có chiều sâu tâm lý phức tạp như Ravana hay Kumbhakarna, nhưng câu chuyện của ngài chứa đựng cấu trúc của một huyền thoại giải phóng đặc trưng trong thần thoại Hindu.
Viradha vốn là một Gandharva tên Tumburu — một trong những nhạc sĩ thiên giới tài năng nhất, từng phục vụ thần Kubera. Ngài đã phạm tội si mê một người phụ nữ không thuộc về mình, và thần Kubera đã nguyền rủa ngài trở thành Rakshasa hung ác trong rừng Dandaka cho đến khi nào Rama đến và giải thoát cho ngài. Viradha biết về lời nguyền này — và có lẽ chính sự biết đó đã khiến ngài vừa sống trong tuyệt vọng vừa mang trong mình một tia hy vọng mơ hồ, thể hiện qua hành động: khi bị Rama và Lakshmana tấn công và chặt đứt hai tay, Viradha đã không chết ngay mà chỉ mỉm cười kỳ lạ.
Cuộc chiến với Viradha đã đặt ra một thách thức đặc biệt: mũi tên và thanh kiếm thông thường không thể giết chết ngài vì đặc ân từ Brahma bảo vệ ngài khỏi chết bởi vũ khí. Rama và Lakshmana đã phải chôn sống Viradha bằng cách đào hố và đẩy ngài xuống — một phương thức tiêu diệt không phải bằng sức mạnh vũ khí mà bằng sự giam cầm trong lòng đất. Ngay khi thân xác Rakshasa bị vùi xuống, Tumburu đã xuất hiện từ trong đó — trong hình dạng Gandharva nguyên bản, tỏa sáng và biết ơn — trước khi bay về thiên giới.
Câu chuyện về Viradha là mẫu hình thu nhỏ của nhiều câu chuyện "Rakshasa ẩn chứa thiên thần" trong thần thoại Hindu — nhân vật bị nguyền rủa đang chờ được giải phóng qua sự gặp gỡ với người đúng đắn. Điều thú vị là Viradha không hề tìm kiếm sự giải thoát bằng cách phục tùng hay cầu xin — ngài vẫn chiến đấu dữ dội như một Rakshasa thực thụ. Sự giải phóng đến không phải từ sự chủ động của Viradha mà từ hành động của Rama — gợi lên ý niệm rằng đôi khi ân sủng (Kripa) đến với chúng ta không phải vì chúng ta tìm kiếm nó mà vì chúng ta đứng đúng chỗ vào đúng thời điểm trong kế hoạch vĩ đại của vũ trụ.
