Kabandha (tiếng Phạn: कबन्ध, Kabandha, nghĩa là "thân mình không đầu"), là một trong những thực thể Rakshasa có hình hài kinh hoàng và kỳ quái nhất trong sử thi Ramayana. Ngài không phải là một quỷ thần sinh ra từ bóng tối tự nhiên, mà là kết quả của một chuỗi những sai lầm kiêu ngạo và những lời nguyền nghiệt ngã từ thiên giới. Sự tồn tại của Kabandha là một bài học sử thi về việc nhan sắc và sức mạnh vật chất có thể trở thành xiềng xích giam cầm linh hồn như thế nào nếu thực thể đó đánh mất đi sự khiêm nhường trước trật tự vũ trụ.
Nguồn gốc và sự sa ngã của Kabandha mang đậm tính bi kịch. Thuở ban đầu, ngài là một tiên nhân Gandharva (Càn-thác-bà) có tên là Vishvavasu (hoặc Danu trong một số dị bản), sở hữu vẻ đẹp thoát tục làm say đắm cả thiên giới. Tuy nhiên, sự tự phụ về nhan sắc và quyền năng đã khiến ngài lầm lạc. Một giai thoại kể rằng ngài đã chế nhạo hình hài dị dạng của hiền triết Sthulasira, dẫn đến việc bị nguyền rủa phải mang một hình hài gớm ghiếc mãi mãi. Một phiên bản khác phổ biến hơn trong các bản kinh Purana cho thấy ngài đã thực hiện khổ hạnh khắc nghiệt để nhận đặc ân trường thọ từ thần Brahma. Sau khi đạt được sự bất tử, với tâm tính ngạo mạn, ngài đã thách thức vua của các vị thần là Indra vào một cuộc chiến giành quyền uy tối thượng.
Diễn trình biến dạng của Kabandha là một trong những khoảnh khắc tàn khốc nhất của thần thoại Ấn Độ. Trong cuộc đấu, thần Indra đã sử dụng kim cương chùy Vajra (Kim Cang Chử) giáng một đòn chí mạng xuống đỉnh đầu ngài. Đòn đánh mạnh đến mức đã ép chặt đầu và đôi chân của Kabandha trực tiếp vào trong lồng ngực, biến ngài thành một khối thịt khổng lồ dị hình. Khi Kabandha cầu xin được chết vì không thể chịu đựng sự nhục nhã, Indra đã từ chối vì không muốn làm trái đặc ân trường thọ của Brahma. Để cho ngài có thể sống sót và ăn uống trong hình hài đó, Indra đã ban cho ngài một cái miệng khổng lồ đầy răng nhọn ở ngay vị trí cái bụng, một con mắt độc nhất rực lửa giữa ngực và đôi tay dài hàng dặm để có thể vươn xa tóm lấy mọi sinh vật làm thức ăn. Indra cũng ban lời sấm truyền rằng Kabandha sẽ chỉ được giải thoát khi Rama chặt đứt đôi tay ngài và hỏa thiêu xác thân đó.
Cuộc gặp gỡ định mệnh diễn ra tại khu rừng Dandakaranya khi Rama và Lakshmana đang trên đường tìm kiếm Sita. Kabandha đã vươn đôi tay dằng dặc của mình bao vây hai anh em, định đưa họ vào cái miệng ở bụng để ngấu nghiến. Rama nhận ra đây là một thực thể bị nguyền rủa nên đã cùng Lakshmana rút gươm chặt đứt đôi tay khổng lồ của con quái vật. Trong khoảnh khắc gục xuống, Kabandha đã nhận ra Rama và cầu xin được thực hiện nghi lễ hỏa táng theo đúng lời tiên tri. Khi Rama và Lakshmana thiêu xác ngài, từ trong ngọn lửa thiêng, tiên nhân Vishvavasu phục hồi hình dáng Gandharva rực rỡ, tỏa ánh hào quang và bay về thiên giới. Trước khi rời đi, ngài đã báo đáp Rama bằng cách chỉ dẫn ngài tìm đến liên minh với vua khỉ Sugriva tại núi Rishyamukha, tạo nên mắt xích quan trọng nhất dẫn đến chiến thắng cuối cùng tại Lanka.
Về phương diện triết học, Kabandha đại diện cho sự "tham lam chiếm hữu" và sự ràng buộc của bản ngã vào thân xác vật lý. Đôi tay dài hàng dặm tượng trưng cho dục vọng vươn ra mọi hướng của con người hòng thỏa mãn cái "miệng" (lòng tham) không đáy, nhưng chính sự chiếm hữu đó đã ép chặt đầu (trí tuệ) vào bụng (bản năng), làm thực thể trở nên mù lòa trước chân lý. Sự giải thoát rực rỡ của ngài trên giàn hỏa thiêu minh chứng cho sức mạnh thanh tẩy của sự khổ hạnh và lòng từ bi, khẳng định rằng ngay cả những lỗi lầm và sự đày đọa nặng nề nhất cũng có thể trở thành bệ phóng cho sự giác ngộ nếu thực thể đó có cơ hội tiếp xúc với nguồn sáng của Thần tính.
